Scenariusze i ćwiczenia
Gra o przetrwanie
Ludzie i Karpaty – zagrożona różnorodność gatunkowa zwierząt
Cel:
Zrozumienie, w jaki sposób człowiek wpływa na szanse przetrwania różnych gatunków zwierząt.
Treść:
W czasie gry dzieci reprezentują różne gatunki zwierząt, które próbują przetrwać mierząc się z zagrożeniami naturalnymi oraz zagrożeniami spowodowanymi działalnością człowieka. Poprzez zabawę dzieci powinny uświadomić sobie główne potrzeby życiowe zwierząt, a także różnice pomiędzy zagrożeniami naturalnymi oraz zagrożeniami spowodowanymi przez człowieka.
Aranżacja sali:
Umożliwiająca pracę w grupach
Wiek:
9 - 12
Przedmiot:
Biologia
Potrzebne materiały:
Karty potrzeb życiowych zwierząt (karta pracy nr 1), karty zagrożeń naturalnych (karta pracy nr 2), karty zagrożeń spowodowanych przez człowieka (karta pracy nr 3) – ZANIECZYSZCZENIA (6 szt.), WYCINKA DRZEW (3 szt.), REGULACJA RZEK (4 szt.), POLOWANIA (3 szt.), RABUNEK GNIAZD (2 szt.), TURYSTYKA (4 szt.), karty gatunków (karta pracy nr 4).
Instrukcja postępowania
- Dzieci pracują w grupach liczących maksymalnie 4 osoby. W zależności od liczby grup przygotuj karty pracy, robiąc ich kopie. Dla jednej grupy zaleca się przygotowanie minimum 6 sztuk każdego rodzaju kart z potrzebami życiowymi (karta pracy nr 1) oraz minimum 6 sztuk każdego rodzaju kart z zagrożeniami naturalnymi (karta pracy nr 2). Jeśli zdecydujesz się na użycie większej liczby kart, należy przygotować taką samą liczbę kart z każdego z 6 typów kart – WODA, SCHRONIENIE, POŻYWIENIE, DRAPIEŻNIK, SUSZA i GŁÓD. Sugerowana liczba kart z zagrożeniami jest podana w Materiałach. Zaleca się przygotowanie kopii kart na grubszym papierze lub ich zalaminowanie. Dla każdego ucznia skopiuj kartę pracy nr 4. Młodsi uczniowie mogą również mieć w grupie tabelę (do znalezienia w części Rozwiązanie). Pomoże im to w określeniu zagrożeń dla poszczególnych gatunków.
- Na początku gry każdy uczeń otrzymuje/wyciąga kartę zwierzęcia, które będzie reprezentował. Każdy uczeń w grupie otrzyma 3 karty – WODA, SCHRONIENIE i POŻYWIENIE. Pozostałe karty – WODA, SCHRONIENIE, POŻYWIENIE, DRAPIEŻNIK, SUSZA i GŁÓD – należy umieścić na stosie.
- Dzieci stopniowo dobierają kolejne karty ze stosu (jak podczas gry w karty). Zatrzymują tylko karty WODA, SCHRONIENIE i POŻYWIENIE. Przykładowo, jeśli dziecko wylosuje kartę SUSZA, powinno zwrócić jedną kartę WODA z powrotem na stos. Jeśli wylosuje GŁÓD, musi zwrócić kartę POŻYWIENIE, a gdy wylosuje DRAPIEŻNIK, musi odłożyć kartę SCHRONIENIE.
- Jeśli uczeń nie ma jednej z wymaganych kart, zostaje wykluczony z gry (zwierzę nie przetrwało naturalnych zagrożeń) i odkłada swoje karty na stos (mieszając je).
- Po kilku rundach dodaj do stosu karty z zagrożeniami ze strony człowieka. Gra toczy się dalej. Jeśli dziecko wylosuje jedną z tych kart, uczniowie muszą wspólnie zdecydować, czy wylosowane zagrożenie jest realnym niebezpieczeństwem dla danego gatunku zwierząt reprezentowanego przez to dziecko (aby pomóc w podjęciu decyzji, nauczyciel może skorzystać z tabeli umieszczonej poniżej w części Rozwiązanie). Jeśli decyzja brzmi „tak”, dziecko odpada z gry (zwierzę nie mogło przetrwać zagrożenia ze strony człowieka) i odkłada swoje karty na stos (mieszając je). Jeśli odpowiedź brzmi „nie”, może kontynuować grę i odkłada kartę z powrotem na stos (w następnej rundzie dobiera kolejną kartę).
- Na koniec gry przeanalizuj z uczniami rozwiązania – jakie czynniki/działania zagrażają życiu poszczególnych gatunków zwierząt? Porozmawiajcie o różnicach między zagrożeniami naturalnymi (susza, brak pożywienia, drapieżniki, powodzie itp.), a tymi które powstają w wyniku działalności człowieka.
Pliki do pobrania
Rozwiązanie
| Gatunki | Zagrożenia |
| Puszczyk uralski | wycinka drzew, turystyka |
| Łunica czerwona | regulacja rzek, zanieczyszczenia |
| Bóbr europejski | regulacja rzek, zanieczyszczenia |
| Zimorodek | regulacja rzek, zanieczyszczenia |
| Przepiórka | zanieczyszczenia, polowania |
| Sokół wędrowny | rabunek gniazd, zanieczyszczenia, turystyka |
| Gąsiorek | zanieczyszczenia |
| Cietrzew | turystyka, polowania |
| Salamandra plamista | zanieczyszczenia, wycinka drzew |
| Wilk szary | wycinka drzew, turystyka, zanieczyszczenia, polowania |
